Dialecten en regionale taal

Japan kent een rijk scala aan 方言 (dialecten), die sterk per regio verschillen. Hoewel 標準語 (standaardtaal), gebaseerd op de spreektaal van Tokio, overheerst in de media en het onderwijs, dient 共通語 (gemeenschappelijke taal) als landelijke communicatienorm. Het 関西弁 (Kansai-dialect) is waarschijnlijk het bekendst, met de kenmerkende uitgang やん en het koppelwerkwoord や in plaats van だ. Het 東北弁 (Tohoku-dialect) staat bekend als moeilijk, onder meer door het samenvallen van klinkers; 津軽弁 (Tsugaru-dialect) is voor buitenstaanders vrijwel onverstaanbaar. 沖縄方言 (Okinawaans) wijkt zo sterk af dat taalkundigen het als een afzonderlijke Ryukyuaanse taal classificeren. Historisch werden 方言札 (dialectverbodsbordjes) op scholen gebruikt om leerlingen te straffen die hun plaatselijke taal spraken. Dat weerspiegelde het streven van de Meijiregering naar taaluniformiteit. Tegenwoordig wordt お国言葉 (regionale taal) steeds meer gewaardeerd als cultureel erfgoed. Het idee van 言語島 (taaleilanden) — geïsoleerde gemeenschappen die archaïsche spraakpatronen behouden — laat zien hoe geografie de Japanse taalverscheidenheid heeft gevormd.