Moderne ethiek
Woordenschat
- die Ethikethiek
- das Gewissengeweten
- die Verantwortlichkeitverantwoordelijkheid
- die Abwägungafweging
- vertretbarverdedigbaar
- unzumutbaronredelijk / onaanvaardbaar
- das Dilemmahet dilemma
- die Willensfreiheitvrije wil
- die Verhältnismäßigkeitproportionaliteit
- bedenkenlosgewetenloos / roekeloos
- die Rechenschaftspflichtverantwoordingsplicht
- abwägenafwegen
Voorwaardelijke inversies (Konditionalinversionen) zijn een elegante C1-constructie waarbij wenn wordt vervangen door een omkering van werkwoord en onderwerp. Ze komen vaak voor in ethische discussies.
Structuur: vervoegd werkwoord op de eerste plaats + onderwerp, in plaats van wenn + onderwerp + ... + werkwoord aan het einde.
- Wenn man dies bedenkt... wordt Bedenkt man dies...
- Wenn es vertretbar wäre... wordt Wäre es vertretbar...
Met Konjunktiv II: Hätte man die Konsequenzen bedacht, wäre das Dilemma vermeidbar gewesen. (Als men de gevolgen had overwogen, had het dilemma vermeden kunnen worden.)
In ethisch debat: deze structuur formuleert hypotheses met gezag: Stünde die Willensfreiheit infrage, entfiele jede Rechenschaftspflicht. (Als de vrije wil ter discussie stond, zou elke verantwoordingsplicht vervallen.)
Deze inversie beheersen is een stilistisch kenmerk van C1-niveau.
Uitdrukkingen
- Wäre dies vertretbar, könnte man zustimmen.Was dit verdedigbaar, dan kon men instemmen.
- Bedenkt man die Konsequenzen, wird es klar.Bij het overwegen wordt het duidelijk.
- Stünde die Ethik im Vordergrund...Stond de ethiek centraal...
- Hätte man abgewogen, wäre es anders gekommen.Had men afgewogen, dan was het anders gelopen.
- Erwiese sich das als unzumutbar...Bleek dit onaanvaardbaar te zijn...
- Gäbe es keine Willensfreiheit, wäre niemand verantwortlich.Zonder vrije wil was niemand verantwoordelijk.
Veelgemaakte fouten
Wenn bedenkt man die Konsequenzen...Bedenkt man die Konsequenzen...Bij een voorwaardelijke inversie valt wenn weg en staat het werkwoord vooraan.
Wäre es vertretbar, man könnte zustimmen.Wäre es vertretbar, könnte man zustimmen.In de hoofdzin na de inversie blijft het werkwoord op de tweede plaats staan.
Stünde die Ethik im Vordergrund, es wäre besser.Stünde die Ethik im Vordergrund, wäre es besser.Na de komma moet het werkwoord in de hoofdzin op de tweede plaats staan.
Hätte man abwägen, wäre es anders.Hätte man abgewogen, wäre es anders gekommen.Na hätte gebruik je het voltooid deelwoord abgewogen, niet de infinitief.
Gäbe keine Willensfreiheit, wäre niemand verantwortlich.Gäbe es keine Willensfreiheit, wäre niemand verantwortlich.Het onderwerp es mag bij een voorwaardelijke inversie niet worden weggelaten.
Korte quiz
Vraag 1 van 5
Hoe zeg je «verantwoordingsplicht» in het Duits?
De echte tutor Duits woont in de app
Lezen is een begin — Mio is gemaakt om te oefenen. De app voegt alles toe wat het web niet kan:
- Gesprek
Echte gesprekken met je AI-tutor
- Luisteren
Korte verhalen en dialogen met begripsvragen
- Slimme kaarten
Gespreide herhaling die woorden toont net voordat je ze vergeet
- Je coach Mio
Volgt je fouten en bouwt een dagplan rond je zwakke plekken