Sztuka zadawania pytań

Słownictwo — Sztuka zadawania pytań

• assumption → założenie / przypuszczenie
• premise → przesłanka
• deduction → dedukcja
• induction → indukcja
• logical → logiczny
• fallacy → błąd logiczny
• bias → stronniczość / uprzedzenie
• evidence → dowody / dane
• validity → trafność
• conclusion → wniosek

Pytania retoryczne i sokratejskie

Sztuka zadawania pytań leży u podstaw anglojęzycznego myślenia krytycznego. W dyskursie intelektualnym dominują dwa rodzaje pytań.

Pytania retoryczne

Pytanie retoryczne nie oczekuje odpowiedzi — stwierdza coś w formie pytania:

• Is this really the best we can do? → sugeruje odpowiedź „nie”
• Who doesn't love freedom? → stwierdza, że wszyscy kochają wolność
• Haven't we been through this before? → przypomina o wcześniejszej sytuacji

Pytania sokratejskie

Metoda sokratejska wykorzystuje pytania, aby doprowadzić rozmówcę do wniosku:

• Doprecyzowanie: What exactly do you mean by that?
• Kwestionowanie założeń: What are you assuming here?
• Prośba o dowody: What evidence supports that claim?
• Badanie konsekwencji: If that were true, what would follow?
• Kwestionowanie samego pytania: Why do you think that question is important?

Wskazówka: Kluczem jest zadawanie pytań otwartych (why, how, what if) zamiast zamkniętych (yes/no). Skłania to rozmówcę do głębszego namysłu.

Częste błędy — Myślenie krytyczne

• That's a fallacy of logic → That's a logical fallacy.

Utrwalone wyrażenie to „logical fallacy”, a nie „fallacy of logic”.

• This is not an evidence → This is not evidence / There is no evidence.

„Evidence” jest w angielskim niepoliczalne. Mówi się „a piece of evidence”.

• Your assumption is wrong because I think so → Your assumption lacks supporting evidence.

Argument oparty wyłącznie na „I think so” nie jest trafny w myśleniu krytycznym. Potrzebne są dowody.