Accenten en dialecten

Accenten en dialecten van het Portugees

Portugees wordt door meer dan 250 miljoen mensen op vier continenten gesproken en kent een enorme dialectale verscheidenheid. Alleen al binnen Portugal bestaan er aanzienlijke verschillen tussen noordelijke, centrale en zuidelijke falares regionais.

Het sotaque van Porto, in Noord-Portugal, wordt gekenmerkt door de open uitspraak van onbeklemtoonde klinkers: waar Lissabon e reduceert tot een sjwa [ə], houdt Porto die klinker opener. De noordelijke samenvalling van v/b (binho in plaats van vinho) is een bekend herkenningskenmerk, al neemt zij onder jongere sprekers af.

Het verschil tussen português europeu en português brasileiro gaat veel verder dan het accent. Braziliaans Portugees gebruikt você als standaardvorm voor de tweede persoon, met een werkwoordsvorm in de derde persoon, terwijl Europees Portugees tu met werkwoordsvormen in de tweede persoon behoudt. Ook de plaats van clitische voornaamwoorden verschilt systematisch: BP geeft de voorkeur aan proclise (me diga), EP aan enclise (diga-me).

De lusofonia omvat uiteenlopende variëteiten in Afrika (Angola, Mozambique, Kaapverdië, Guinee-Bissau, São Tomé), waar het Portugees door contact met lokale talen eigen kenmerken ontwikkelde. Op het Portugees gebaseerde crioulos ontstonden in Kaapverdië, Guinee-Bissau en delen van Azië (Macau, Oost-Timor) en getuigen van eeuwenlange taalontwikkeling door contact en creolisering.